الزمخشري
200
مقدمة الأدب ( فارسى )
[ أَسْقَمَ ] أَسْقَمَهُ بيمار كردش 6 أَمْرضه [ أَسْلَمَ ] أَسْلَمَ فى البُرِّ سلم داد در كندم 6 عقد سلم بست در كندم و هو السَّلَمُ ( ف ) و أَسْلَمَ الكَافِرُ مسلمان شد كافر و أَسْلَمَهُ لِلْهَلَكَةِ كذاشتش در هلاك 5 ضايع كذاشت او را 6 تركَه و أَسْلَمَ لأَمْرِ اللَّهِ كردن نهاد فرمان خدايرا 6 أطاع ، انْقاد 7 فرمانبردارى كرد فرمان خدايرا [ أَشْأَمَ ] أَشْأَمَ بشام شد 6 ذهَب إلى الشأم [ أَضْرَمَ ] أَضْرَمَ النارَ برفروخت آتش را 6 اشْعلها ، اوْقَدَ [ أَطْعَمَ ] أَطْعَمَهُ كَذَا طعام دادش چيزى و رَجُلٌ مِطْعَامٌ مردى پيوسته طعامدهنده [ أَظْلَمَ ] أَظْلَمَ اللَّيْلُ تاريك شب شد [ أَعْجَمَ ] أَعْجَمَ الكِتَابَ نقطه زد كتابرا [ أَعْدَمَ ] أَعْدَمَهُ الشَّىْءَ محروم كرد او را چيز را و أَعْدَمَ الرَّجُلُ درويش شد مرد 6 افْتقر [ أَعْظَمَ ] أَعْظَمَهُ بزرك داشت او را 6 أَكْرمه [ أَعْلَمَ ] أَعْلَمَهُ الأَمْرَ و بِالأَمْرِ دانا كردش كار را 5 آكاه كردش كار را 6 عرَّفه [ أَغْرَمَ ] أَغْرَمَهُ المالَ بتاوان دادش خواسته را 6 تاوان مال بر وى الزام كرد [ أَفْحَمَ ] أَفْحَمَهُ خاموش كردش 6 بسته كرد زبان او را ، أَسْكته فى الخُصُومة و رَجُلٌ مُفْحَمُ مرد درمانده در سخن 7 مرد نتوان سخت كفتن [ أَفْعَمَ ] أَفْعَمَ الإِنَاءَ پر كرد خنور را 6 ملأه [ أَفْهَمَ ] أَفْهَمَهُ الحَرْفَ دريابانيد او را حرف را 6 أَعْلمه [ أَقْحَمَ ] أَقْحَمَ الفَرَسَ فى النَّهْرِ درانداخت اسب را در جوى 6 أَدْخله فيه و أَقْحَمَ نَفْسَهُ فى الهَلَكَةِ افكند خود را در هلاك [ أَقْدَمَ ] أَقْدَمَ عَلَيْهِ پيشرَوِى كرد بر وى و هو مِقْدَامٌ پيشرَوْ 5 دليرُ پيشرَو 6 جَرِيءٌ و مِقْدَامَةٌ مترادف [ أَقْسَمَ ] أَقْسَمَ باللَّهِ سوكند خورد بخداى و هو القَسَمُ سوكند 6 حَلف [ أَكْرَمَ ] أَكْرَمَهُ اكرام كردش و هي الكَرَامَةُ ( ف ) 6 عِزَّت [ أَلْجَمَ ] أَلْجَمَ الدَّابَّةَ لكام كرد ستور را [ أَلْزَمَ ] أَلْزَمَهُ الأَمْرَ لازم كرد بر وى كار را [ أَلْهَمَ ] أَلْهَمَهُ صَبْرًا شكيبائى داد او را [ أَنْعَمَ ] أَنْعَمَ عَلَيْهِ منّت نهاد بر وى 5 الإِنْعَامُ نعمت دادن و چشم روشن كردانيدن و نَعَم كفتن ن [ آذَنَ ] آذَنَهُ بالأَمْرِ آكاه كرد او را به كار [ آمَنَ ] آمَنَهُ من الشَّرِّ امين نهاد او را از بدى و آمَنَهُ فِيَما قَالَ راستكوى داشت او را در آنچ كفت 5 باوَر داشت او را 5 صدَّقه و آمَنَ باللَّهِ ايمان كرد بخداى [ أَتْقَنَ ] أَتْقَنَ الشَّىْءَ محكم كرد چيز را [ أَثْخَنَ ] أَثْخَنَهُ بالضَّرْبِ سُست كردش بزدن 6 أَتْعبه [ أَحْزَنَ ] أَحْزَنَهُ اندوهكين كردش [ أَحْسَنَ ] أَحْسَنَ إِلَيْهِ نيكوئى كرد او را و هي الحُسْنى نيكوئى 5 بهشت و هو يُحْسِنُ بالعَرَبِيَّةِ او نيكو مىداند تازى را [ أَحْصَنَ ] أَحْصَنَ الشَّىْءَ نكاه داشت چيز را 7 در پناه كرفت چيز را و أَحْصَنَتِ المَرْأَةُ پارسا شد زن و هي مُحْصِنَةٌ زن پارسا و مُحْصَنَةٌ مترادف [ أَدْمَنَ ] أَدْمَنَ الأَمْرَ پيوسته كرد كار را و أَدْمَنَ عَلَى الأَمْرِ مترادف 7 پيوستكى كرد بر كار [ أَدْهَنَ ] أَدْهَنَ فى الأَمْرِ نرمى كرد در چيز [ أَذْعَنَ ] أَذْعَنَ لَهُ فروتنى كرد او را 5 خضَع له 6 كردن داد او را ، انقاد ، أطاعَ [ أَرْهَنَ ] أَرْهَنَ فى كَذَا كِرَو نهاد در فلان كار 6 كِرَو بست در فلان كار [ أَزْمَنَ ] أَزْمَنَ الشَّىْءُ ديرينه شد چيز [ أَسْكَنَ ] أَسْكَنَ المُتَحَرِّكَ ساكن كرد جنبنده را و أَسْكَنَهُ المَنْزِلَ در خانه نشاند او را 6 تركه فى البَيْت [ أَسْمَنَ ] أَسْمَنَ الشَّاةَ فربه كرد كوسفند را [ أَعْلَنَ ] أَعْلَنَ الأَمْرَ آشكارا كرد كار را 6 أَظْهره [ أَقْرَنَ ] أَقْرَنَ لَهُ پاى او داشت 6 يارى كرد او را [ أَمْعَنَ ] أَمْعَنَ فى الأَمْرِ دور اندر رفت در كار 5 از حد در كذشت در كار ، ژرف رفت [ أَمْكَنَ ] أَمْكَنَهُ الأَمْرُ آسان شد او را كار ، قدَر عليه 7 مُمكن شد و أَمْكَنَهُ من كَذَا توانا كرد او را از فلان چيز 7 دست داد او را بفلان كار [ أَنْتَنَ ] أَنْتَنَ